وبسایت رسمی برنامه نود - نگاهی خواهیم داشت به بزرگ ترین گزارشگرهای تاریخ فوتبال که صدای آنها ماندگارترین و گوش نواز ترین صداها برای عاشقان فوتبال بوده و هست. صداهایی که پیوند بین نوستالژی و فوتبال است.
به گزارش وبسایت نود، گزارشگرهای فوتبال نقش بسیار مهمی را در ارائه یک مسابقه به مخاطبین تلویزیونی ایفا می کنند. یک اصطلاحی در فوتبال وجود دارد که می گوید گزارشگرها به فوتبال زندگی می بخشند، روح می بخشند و جو بازی را به یک بیننده عاشق فوتبال القاء می کنند. گزارشگری فوتبال به هیچ وجه یک کار ساده نیست، به همان اندازه که زبان باید به خوبی بچرخد، نیاز به ذهنی خلاق دارد.
برخی نقل قول های از سوی گزارشگرهای فوتبال انجام شده که در تاریخ به ثبت رسیده و هنوز پس از سال ها، مردم اگر چه جزئیات آن بازی را فراموش کرده اند اما نقل قول آن گزارشگرها را همچنان در ذهن دارند. معروف ترین نقل قول تاریخ گزارشگری فوتبال در فینال جام جهانی 1966 بود که گزارشگر انگلیسی مستقر در ورزشگاه ومبلی پس از گل چهارم، جملاتی گفت که هنوز هم نوستالژیک ترین نوستالژی انگلیسی ها محسوب می شود.
گزارش زنده کنت وولستنهولم از فینال جام جهانی 1966 در ومبلی
نمونه های این چنینی در تاریخ فوتبال زیاد داشتیم. فریاد اندی گری پس از گلزنی استیوی جرارد در آخرین دقیقه به المپیاکوس، فریاد کلایو تیلدزلی پس از گلزنی تیری هانری با یک ضربه والی به منچستر یونایتد و ....
برخی از بهترین گزارشگرهای تاریخ فوتبال ممکن است هم اکنون زنده نباشند اما همچنان صدای آنها زنده مانده و در گوش ها ماندگار شده است. البته مقصود در این نوشتار از گزارشگرها، صرفاً گزارشگرهای انگلیسی زبان بوده و گزارشگری فوتبال بر خلاف خود فوتبال، یک زبان مشترک ندارد. شاید نام بلا رتی گزارشگر نامبر وان آلمانی را شنیده باشید و یا گزارشگرهای مشهوری که فرانسوی زبان هستند و همیشه هم یک مسابقه فوتبال را دو نفره گزارش می کنند و گاهی حین گزارش، آواز هم می خوانند!
بهترین گزارشگرهای انگلیسی زبان چه کسانی هستند؟ در تاریخ فوتبال، نام کدام گزارشگرهای انگلیسی ماندگار شده است؟
در کشور انگلستان دو نوع گزارشگر فوتبال وجود داشته و دارند. برخی از آنها بازیکن های بازنشسته فوتبال هستند ولی اغلب گزارشگرهای فوتبال، الزاماً یک ورزشکار حرفه ای نبوده اما از لحاظ معیارهای رسانه ای و آشنایی با فوتبال، از فیلترهای مختلفی عبور کرده اند و به معنای واقعی، فوتبال را مثل کف دست می شناسند. البته در بین همه آنها، عملکردهایی تا حد فاجعه نیز وجود داشته اند که در ادامه، به برخی از موارد اشاره خواهیم کرد؛ از کنت وولستنهولم گزارشگر افسانه ای تاریخ فوتبال تا گری لینکر که هم یک بازیکن درجه یک بود و هم یک چهره تلویزیونی تمام عیار
کنت وولستنهولم
نام او برای بیننده های امروزی فوتبال چندان آشنا نیست اما اگر به سراغ پیرمردهای فوتبالی برویم، با صدای وولستنهولم خاطرات زیادی دارند. به او لقب «پدر گزارشگری فوتبال» را داده اند. کنت اولین کسی بود که برنامه مشهور «Match Of The Day» را اجرا کرد و فینال جام حذفی انگلیس را 22 سال پیاپی تحت پوشش قرار داد. اما هر گزارشگری در دوران کاری خویش، یک نقل قول ماندگار دارد و یک بازی به نام خودش در خاطرات ثبت می شود. نام پدر گزارشگری فوتبال با فینال جام جهانی 1966 عجین شده است. وقتی جف هرست گل چهارم را درون دروازه آلمان قرار داد:
چند نفر در زمین هستند، آنها فکر می کنند که همه چیز تمام شده و الان وقتشه...
این قسمت از صدای کنت وولستنهولم یکی از برجسته ترین لحظات در تاریخ ورزش بریتانیا محسوب می شود. متأسفانه صدای او در سال 2002 برای همیشه خاموش شد.
گوردون بنکس (راست)، کنت وولستنهولم (وسط)، پله (چپ)
کلایو تیلدزلی
صدای او برای علاقه مندهای بازی کامپیوتری FIFA بسیار آشنا است. یکی از خصوصیات بارز کلایو این است که از حضور ذهن بسیار قوی برای جبران اشتباه خویش حین گزارش برخوردار است. مثلاً در گزارش یکی از بازی های تیم ملی انگلیس، فریاد زد: «رووووووونی!!!» اما بازیکنی که توپ را با ضربه سر زد، الکس آکسلیدچمبرلین بود و نه وین رونی! او به سرعت اشتباه خود را چنین پوشش داد: «و حالا آکسلید-چمبرلین!» تیلدزلی تاکنون 4 بار به عنوان گزارشگر برتر از سال 1998 تاکنون انتخاب شده است.
صدای تیلدزلی یکی از ماندگارترین صداها در خاطره انگیزترین لحظات تاریخ لیگ برتر انگلیس است. چند لحظه ماندگار از صدای وی را مرور کنیم:
این نام را به خاطر بسپارید. وین رونی! (اورتون-آرسنال و گلی که نام رونی را بر سر زبان ها انداخت)
تنها یک هدف در ذهن استیون جرارد بود. او توپ را گرفت، سه قدم برداشت و یک ضربه مهار نشدنی را زد. (لیورپول-منچستر یونایتد و گلزنی استیون جرارد)
استیون جرارد! و این مرد، نامبر وان. (لیورپول-اورتون)
برایان مور
می توان نحوه گزارش وی را متمایزترین نوع گزارش در بین همه همکارانش دانست. مور یکی از بهترین گزارشگرهای تاریخ فوتبال است که بزرگ ترین بازی های جام جهانی و سایر مسابقات مهم را در دوره کاری 40 ساله خویش گزارش کرد. جدا از این که برایان مور یک گزارشگر عالی بود، همگان از او به عنوان یکی از هوادارهای مشهور تیم کریکت انگلیس یاد می کنند.
یکی از خصوصیات بارز مور این بود که بر خلاف همکار خود یعنی تیلدزلی، در پخش زنده گاف نمی داد و از اشتباه کردن تنفر داشت. متأسفانه ساعاتی پیش از شروع بازی آلمان و انگلیس در سال 2001 که به برد 5-1 انگلیس در مونیخ ختم شد، او از دنیا رفت و حتی آن برد خاطره انگیز را به چشم ندید.گزارش بازی آرسنال و لیورپول در سال 1989 که تکلیف تیم قهرمان را تعیین می کرد و لحظه ای که مایکل اوون دروازه آرژانتین را در جام جهانی 1998 گشود، ماندگارترین صداهای او محسوب می شوند.
جان ماتسن
در یک نظر سنجی معتبر برای تعیین بهترین گزارشگر انگلیسی زبان تاریخ فوتبال، جان ماتسن اهل شهر منچستر به عنوان نفر اول انتخاب شد. او همان صدایی است که روی بسیاری از تصاویر برنامه Match Of The Day با قدمت 50 ساله، شنیده می شود. ماتسن ملقب به ماتی طی 44 سال کار گزارشگری، تارهای صوتی خویش را در این راه گذشت. او پس از گزارش فینال یورو 2008 که اسپانیا با گل فرناندو تورس مقابل آلمان به قهرمانی دست یافت، از گزارشگری زنده فوتبال خداحافظی کرد اما همچنان در گزارش خلاصه بازی ها فعالیت دارد.
کلماتی منحصر به فرد همچون « aooohaa » و « ahhoorgh» توسط ماتسن حین گزارش و به ویژه پس از گل مورد استفاده قرار می گرفت. جان ماتسن که گاهی هم مرتکب اشتباه هایی حین گزارش می شد، در سال 2001 یک مقام افتخاری را از دولت بریتانیا دریافت کرد.
گزارش صحنه گل دیوید بکام به ویمبلدون که سبب شهرت این بازیکن شد و همچنین گلی که فرناندو تورس به آلمان زد، جزو ماندگار ترین لحظات گزارشگری های ماتسن بود. بزرگ ترین سوتی دوران گزارشگری ماتسن چنین بود:
بینندگان عزیزی که گیرنده های سیاه و سفید دارند، دقت کنید که تاتنهام در این بازی زرد پوشیده!
مارتین تایلر
او به تازگی توانسته به عنوان «صدای برتر یک دهه اخیر» دست یابد. تایلر از ابتدای آغاز لیگ برتر انگلیس در سال 1992، به عنوان گزارشگر حضور داشت و صدای برتر در گزارش این بازی ها بود. او بسیاری از مهم ترین صحنه های تاریخ لیگ برتر را از نزدیک و به صورت عینی مشاهده و برای مخطابین خویش توضیح داده است. هت تریک نوانکو کانو مقابل چلسی در استمفورد بریج و یا گل زیبای وین رونی به منچستر سیتی که مارتین تایلر از نزدیک دیده و این تصاویر ماندگار را برای مردم روایت کرده است.
از ماندگارترین لحظات گزارش های وی می توان به گل تاریخی سرخیو آگوئرو مقابل کوئینز پارک رنجرز و قهرمانی منچستر سیتی یا گل دیدیه دروگبا مقابل بایرن مونیخ در سال 2012 اشاره کرد. صدای تایلر یک برند در بازی کامپیوتری FIFA محسوب می شود. او یک آرسنالی خفیف است اما همیشه خوشحالی اش از گل های آرسنال در هایبری یا اشبرتون گراو را پنهان می کند. نکات آماری او حین گزارش و پس از بازی کم نظیر است.
سایر گزارشگرهای مطرح
دنیل من گزارشگری چندان کهنه کار نیست. او از سال 2010 در این عرصه فعالیت کرده و دارای صراحت کلام و صدایی متمایز است که در صحنه های حساس بازی، هرگز دچار بی تفاوتی نمی شود. درک رائه اسکاتلندی یکی از گزارشگرهای قدیمی ESPN است که تخصصی ویژه در گزارش بازی های لیگ برتر اسکاتلند دارد.
آرلو وایت یکی دیگر از پدیده های گزارشگری فوتبال محسوب می شود که با سرعت زیادی در این عرصه پیشرفت کرد. او از گزارش بازی های سیاتل ساندرز در سال 2010 تبدیل به یکی از بهترین گزارشگرهای لیگ برتر انگلیس شده است. جان چمپیون بر خلاف چند گزارشگری که نام بردیم، تازه کار نیست و حدود 20 سال در این عرصه تجربه اندوزی کرده است. کلام فصیحانه و فرهیختگی، یکی از ویژگی های بارز چمپیون محسوب می شود. گزارش بازی لیورپول و آرسنال در سال 2009 که به تساوی 4-4 انجامید، ماندگار ترین گزارش دوران حرفه ای وی است.
ایان دارک نیز پس از گزارش بازی های لیگ برتر در دهه 1990، چهره مطرحی شد ولی از سال 2010 به ESPN پیوست تا بدین ترتیب، نزد آمریکایی ها نیز محبوب شود. صحنه گل لاندن دانووان در مسابقه آمریکا و الجزایر یکی از برجسته ترین لحظات زندگی حرفه ای دارک بود. آلن پری گزارشگر هوادار لیورپول نیز یکی از گزارشگرهای نسبتاً مطرح است. گای ماوبری در 38 سالگی، جوان ترین گزارش BBC شد که بازی های جام جهانی را گزارش کرد. او توسط جان ماتسون به عنوان مجری برنامه Match Of The Day انتخاب شد.
برخی از بزرگ ترین سوتی های تاریخ گزارشگری فوتبال
کوین کیگان:
آنها دومین تیم برتر دنیا هستند و هیچ تیمی از آنها بهتر نیست!
کلایو تیلدزلی:
اگر رگ جیمی کرگر را بزنید، خواهید دید که خون او قرمز است!
تونی کاتی:
در مورد بازیکن های گلزن باید بگویم که آنها بازیکن هایی هستند که گل می زنند!
در شماره بعد به سراغ بازیکن هایی خواهیم رفت که پس از آویختن کفش ها، پشت میکروفون رفته و گزارشگر فوتبال شدند.
4464