پایگاه خبری فوتبالی - برای توصیف تیم ملی ژاپن، دیگر نمیتوان به چند عبارت تکراری مثل «منظم، تاکتیکی و اروپایی» بسنده کرد.
به گزارش فوتبالی، ساموراییهای آبی بعد از جام جهانی ۲۰۲۶ وارد مرحلهای شدهاند که شاید مهمترین ویژگی آن، توانایی تغییر بدون افت محسوس باشد؛ تیمی که همزمان برای قهرمانی جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ آماده میشود و نسل بعدی خود را هم میسازد. برای توضیح قدرت ژاپن در فوتبال آسیا، سالهاست از یک مجموعه واژه ثابت استفاده میشود: نظم، سرعت، تکنیک، لژیونرهای اروپایی و ساختار حرفهای. همه اینها درست است، اما دیگر چیز زیادی درباره نسخه فعلی تیم ملی ژاپن نمیگوید.
آنچه ژاپنِ امروز را از بسیاری از رقبای آسیایی جدا میکند، فقط کیفیت بهترین ۱۱ بازیکنش نیست؛ بلکه کیفیت نفر چهاردهم، هجدهم و حتی بیستوپنجم این تیم است. ژاپن به نقطهای رسیده که میتواند در فاصله دو مسابقه ملی، ۱۰ نفر از ترکیب اصلیاش را تغییر دهد، بازیکنان تازهوارد را آزمایش کند و همچنان نتیجه بگیرد. همین ویژگی شاید مهمترین دلیل برای قرار گرفتن این تیم در ابتدای صف مدعیان جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ باشد.
شکست مقابل برزیل؛ پایان جام جهانی، شروع پروژهای تازه
ژاپن جام جهانی ۲۰۲۶ را بدون آنکه تصویری شبیه یک تیم شکستخورده از خود باقی بگذارد، ترک کرد. این تیم در مرحله گروهی مقابل هلند به تساوی ۲-۲ رسید، تونس را ۴-۰ شکست داد و برابر سوئد نیز ۱-۱ مساوی کرد. پنج امتیاز، هفت گل زده و صعود از گروه، ساموراییها را به مرحله حذفی رساند. جایی که برزیل منتظرشان بود.
ژاپن در آن مسابقه حتی با گل کایشو سانو از برزیل پیش افتاد، اما در نیمه دوم ورق برگشت. برزیل ابتدا بازی را مساوی کرد و سپس در وقتهای تلفشده گل دوم را زد تا ژاپن با شکست ۲-۱ حذف شود. نتیجه تلخ بود، اما نحوه رقم خوردن آن نکته مهمتری داشت: ژاپن نشان داد میتواند مقابل یکی از قدرتهای بزرگ جهان بازی کند، اما هنوز در مدیریت تغییر ریتم مسابقه و واکنش به تغییرات حریف جای پیشرفت دارد. خود بازیکنان ژاپن نیز بعد از مسابقه روی همین مسئله تأکید داشتند؛ تیم برای نزدیک شدن به بالاترین سطح جهان باید در لحظات تعیینکننده، هم با توپ و هم بدون توپ فعالتر باشد. این شکست، پایان یک پروژه نبود. کمتر از سه ماه بعد مشخص شد که هاجیمه موریاسو قصد ندارد تیم جام جهانی را بدون تغییر تا عربستان ببرد.
۳۱ بازیکن و یک پیام روشن؛ هیچکس حاشیه امن ندارد
برای نخستین اردوی پس از جام جهانی، موریاسو ۳۱ بازیکن را فراخواند. فقط ۲۰ نفر از آنها در فهرست ژاپن در جام جهانی حضور داشتند و ۱۱ نفر دیگر بازیکنان تازه یا نفراتی بودند که دوباره فرصت حضور در تیم ملی را پیدا کردند.
کاینا تانیمورا، کوریو ماتسوکی، شونسوکه سایتو و شوتو ناکانو برای نخستین بار دعوت شدند و بازیکنانی چون لئو برایان کوکوبو، تومویا آندو، ساتوشی تاناکا، کوکی سانو و ریونوسوکه ساتو نیز وارد چرخه جدید تیم شدند. در میان این نفرات، بازیکنان ۱۹ تا ۲۳ ساله متعددی دیده میشوند؛ نشانهای واضح از اینکه موریاسو جام ملتهای ۲۰۲۷ را فقط با نگاه کوتاهمدت نمیبیند.
فدراسیون ژاپن برای این پنجره چهار مسابقه در فاصله حدود دو هفته در نظر گرفت. با توجه به اینکه تعداد زیادی از بازیکنان از اروپا به اردو اضافه میشوند و زمان تمرین محدود است، خود مسابقات عملاً به بخشی از فرآیند تمرین، شناخت نفرات و ساخت ترکیب تبدیل شدهاند. اینجا تفاوت مهم ژاپن با بسیاری از تیمهای آسیایی دیده میشود: آنها برای پیدا کردن ترکیب دوم، مسابقه دوم ندارند؛ برای ساخت تیم دوم، یک اردو کامل طراحی میکنند.
اروگوئه و ونزوئلا؛ دو برد با دو داستان متفاوت
اولین مسابقه ژاپن بعد از جام جهانی مقابل اروگوئه بود و میزبان ۳-۱ پیروز شد. موریاسو در طول مسابقه هشت تعویض انجام داد؛ یعنی بردن مسابقه با آزمایش نفرات تازه همزمان شد. چهار روز بعد، آزمایش جدیتر شد.
مقابل ونزوئلا، ژاپن ۱۰ بازیکن ترکیب اصلی خود نسبت به بازی اروگوئه را تغییر داد. چهار بازیکن نخستین بازی ملی خود را انجام دادند و ناهماهنگی این ترکیب تازه در نیمه اول کاملاً قابل مشاهده بود. فشار ونزوئلا در برخی مقاطع گردش توپ ژاپن را مختل کرد و آسیبدیدگی زودهنگام یکی از بازیکنان نیز برنامه موریاسو را به هم زد.
بین دو نیمه، پنج تغییر انجام شد. تاکفوسا کوبو، جونیا ایتو، آئو تاناکا، آیاسه اوئدا و زایون سوزوکی وارد زمین شدند و کیفیت بازی ژاپن به شکل محسوسی بالا رفت. ونزوئلا ابتدا به گل رسید، اما اوئدا تنها چند دقیقه بعد روی ارسال ایتو بازی را مساوی کرد و در وقتهای تلفشده نیز از روی نقطه پنالتی گل دوم را زد. ژاپن ۲-۱ برنده شد، اما این مسابقه اتفاقاً به دلیل مشکلاتش برای موریاسو ارزش بیشتری داشت. مشخص شد که فاصله میان ترکیب اصلی و بازیکنان تازه هنوز کاملاً از بین نرفته، اما نیمکت ژاپن قدرت کافی برای تغییر مسیر مسابقه را دارد.
۲۶ لژیونر در یک فهرست ۳۱ نفره
از فهرست اولیه ۳۱ نفره ژاپن برای این اردو، تنها پنج بازیکن در باشگاههای داخلی ژاپن حضور داشتند. ۲۶ نفر دیگر خارج از فوتبال باشگاهی این کشور بازی میکنند و بخش عمده آنها در اروپا هستند. بااینحال مسئله فقط تعداد بازیکنان اروپایی نیست. اتفاق مهمتر این است که تعدادی از ملیپوشان ژاپن در تابستان ۲۰۲۶ پله دیگری در مسیر باشگاهی خود بالا رفتند.
زایون سوزوکی پارما را ترک کرد و به استون ویلا رفت. کو ایتاکورا از آژاکس راهی بوروسیا مونشنگلادباخ شد. آیاسه اوئدا پس از فصلی که ۲۵ گل در ۳۱ مسابقه لیگ هلند برای فاینورد به ثمر رساند، به لیل پیوست. کیتو ناکامورا از رنس به لیون رفت، دایزن مائدا پس از بیش از چهار سال حضور در سلتیک راهی ایپسویچ شد و کوکی سانو نیز با قراردادی بلندمدت از انایسی نایمخن به آیندهوون پیوست.
در سوی دیگر طیف، ریونوسوکه ساتوی ۱۹ ساله مستقیماً از افسی توکیو به والنسیا منتقل شد؛ بازیکنی که در جام ملتهای زیر ۲۳ سال آسیا یکی از چهرههای شاخص ژاپن بود و حالا مسیر ورودش به تیم بزرگسالان هم باز شده است. به عبارت سادهتر، ژاپن دیگر فقط «بازیکن در اروپا» ندارد. بازیکنانش درون فوتبال اروپا نیز در حال جابهجایی، رقابت و پیدا کردن محیطهای دشوارتر هستند.
آخرین مأموریت موریاسو
جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ یک ویژگی دیگر هم دارد: این آخرین تورنمنت هاجیمه موریاسو به عنوان سرمربی ژاپن خواهد بود. فدراسیون فوتبال ژاپن از همین حالا اعلام کرده که موریاسو تا پایان جام ملتها در سمت خود باقی میماند و پس از آن، گو اویوا، سرمربی فعلی تیم زیر ۲۱ سال، هدایت تیم بزرگسالان را با هدف جام جهانی ۲۰۳۰ بر عهده خواهد گرفت. این تصمیم، جام ملتهای ۲۰۲۷ را به تورنمنتی متفاوت تبدیل میکند. ژاپن همزمان دو هدف دارد: پایان دادن به دوره موریاسو با یک جام و تحویل دادن تیمی آمادهتر به سرمربی بعدی.
از این زاویه، دعوت گسترده از بازیکنان جوان هم معنای دیگری پیدا میکند. نسل جدید قرار نیست بعد از جام ملتها ناگهان از راه برسد؛ از همین حالا در کنار بازیکنان اصلی قرار گرفته تا تغییر سرمربی در سال ۲۰۲۷ به معنای شروع دوباره از صفر نباشد.
برنامهای که قرار نیست آسان باشد
ژاپن برای رسیدن به جام ملتهای آسیا، مسیر کمخطری انتخاب نکرده است. بعد از اروگوئه و ونزوئلا، ساموراییها اول اکتبر مقابل اکوادور قرار میگیرند و چهار روز بعد نیز چهارمین مسابقه این پنجره را انجام خواهند داد. برنامه بعدی حتی جذابتر است: ژاپن ۱۴ نوامبر در سنگاپور دوباره مقابل برزیل قرار میگیرد؛ همان تیمی که چند ماه قبل مانع ادامه حضورش در جام جهانی شد. سه روز بعد نیز پاراگوئه حریف ژاپن خواهد بود.
جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷؛ چرا ژاپن مدعی اول است؟
جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه در عربستان سعودی برگزار میشود. ژاپن در گروه F با قطر، تایلند و اندونزی همگروه است و مسابقاتش را از ۱۱ ژانویه مقابل اندونزی آغاز میکند؛ سپس ۱۶ ژانویه با تایلند و ۲۰ ژانویه با قطر روبهرو خواهد شد.
ژاپن با چهار قهرمانی، پرافتخارترین تیم تاریخ جام ملتهای آسیاست، اما آخرین قهرمانیاش به سال ۲۰۱۱ برمیگردد. یعنی اگر ساموراییها در عربستان قهرمان شوند، به انتظار ۱۶ ساله خود برای پنجمین جام پایان خواهند داد. این فاصله طولانی خودش هشداری است که اجازه نمیدهد از ژاپن یک مدعی شکستناپذیر ساخته شود. آنها پیش از دوره قبلی جام ملتها نیز با تیمی قدرتمند و انتظارات بالا وارد مسابقات شدند، اما ایران در یکچهارم نهایی حذفشان کرد. تورنمنتهای کوتاه همیشه میتوانند یک تیم پرستاره را در یک شب بد مجازات کنند.
حتی بازی اخیر مقابل ونزوئلا هم نشان داد وقتی تعداد زیادی بازیکن تازه کنار یکدیگر قرار میگیرند، کیفیت گردش توپ و هماهنگی تیم میتواند افت کند. بنابراین پروژه موریاسو هنوز محصول نهایی نیست. اما تفاوت بزرگ اینجاست که ژاپن مشکل خود را میشناسد و چند ماه پیش از جام ملتها در حال آزمایش راهحل آن است.
این تیم دیگر صرفاً به یک ترکیب طلایی متکی نیست. مهاجم اصلیاش در فرانسه بازی میکند، دروازهبانش به لیگ انگلیس رفته، مدافعان و هافبکهایش در آلمان، هلند، اسپانیا، فرانسه و بلژیک پراکندهاند و پشت سر آنها نسلی قرار گرفته که بعضی بازیکنانش هنوز ۲۰ سال هم ندارند. شاید دقیقترین توصیف از ژاپنِ ۲۰۲۷ همین باشد: تیمی که قدرتش در ستارههایش خلاصه نمیشود؛ قدرت واقعیاش در تعداد انتخابهای باکیفیتی است که دارد.
موریاسو چند ماه دیگر فرصت دارد تا از این انتخابهای فراوان، یک تیم قهرمان بسازد. برای ژاپن، جام ملتهای عربستان فقط رقابت برای پنجمین قهرمانی آسیا نیست؛ آخرین فصل یک دوره هشتساله و در عین حال اولین صفحه از تیمی است که باید تا جام جهانی ۲۰۳۰ ادامه پیدا کند؛ و شاید همین نقطه، ژاپن را از یک «مدعی همیشگی» به خطرناکترین پروژه فعلی فوتبال آسیا تبدیل کرده باشد.