پایگاه خبری فوتبالی - دور اصلی صدوبیستوپنجمین دورهٔ رقابتهای تنیس آزاد فرانسه ملقب به رولان گاروس از امروز (۳ خرداد) آغاز میشود. یکی از پربینندهترین مسابقات ورزشی جهان باز هم شور، نشاط، درام و از همه مهمتر خاطره را برای علاقمندان به تنیس به ارمغان خواهد آورد.
به گزارش فوتبالی، وقتی درباره تنیس حرف میزنیم، ممکن است ذهن خیلیها به سمت لباسهای سفید ویمبلدون، شبهای پرنور نیویورک یا هیاهوی ملبورن برود. اما در میان تمام گرنداسلمهای جهان، یک تورنمنت همیشه حالوهوایی متفاوت دارد؛ جایی که مسابقه فقط به قدرت و تکنیک خلاصه نمیشود و بازیکن باید با فرسایش، خستگی، صبر و حتی خودش مبارزه کند. اینجا «رولان گاروس» است؛ معبد خاک رس، جایی که قهرمانها یا جاودانه میشوند یا زیر فشار سنگین زمین سرخ پاریس فرو میریزند.
پس از چندروز مسابقات مقدماتی، از ۳ خرداد رسماً نسخهٔ ۲۰۲۶ رولان گاروس آغاز میشود؛ تورنمنتی که برای بسیاری از عاشقان ورزش، فقط یک رقابت تنیس نیست، بلکه یک آیین سالانه است. مسابقهای که بوی خاک خیسخورده، سکوهای شلوغ، رالیهای طولانی و نبردهای چندساعته را با خودش میآورد. اگر کسی تا امروز حتی یک مسابقه تنیس هم ندیده باشد، رولان گاروس میتواند بهترین نقطه برای «عاشقِ این ورزش شدن» باشد.
رولان گاروس دقیقاً چیست؟
رولان گاروس (Roland Garros) نام مسابقات آزاد فرانسه است؛ یکی از چهار گرنداسلم بزرگ دنیای تنیس در کنار اوپن استرالیا، ویمبلدون و یو اس اوپن و مانند تمام گرنداسلمهای دیگر، بهجای حالت عادی ۲ از ۳، برنده مسابقاتش کسی است که زودتر پیروز ۳ ست (از حداکثر ۵ ست) شود و همچنین در ردهبندی اتحادیه جهانی تنیس ATP برای برندهاش ۲۰۰۰ امتیاز در نظر گرفته شده است.
این مسابقات هر سال در شهر پاریس برگزار میشود و تنها گرنداسلمی است که روی زمین خاک رس (Clay Court) انجام میشود. همین ویژگی، رولان گاروس را به متفاوتترین و سختترین گرنداسلم جهان تبدیل کرده است. زمین خاکی سرعت توپ را کاهش میدهد و باعث میشود رالیها طولانیتر شوند. در نتیجه بازیکنان باید استقامت بدنی، تمرکز ذهنی و تاکتیک فوقالعادهای داشته باشند. روی چمن یا هاردکورت شاید یک سرویس قدرتمند کار را تمام کند، اما روی خاک پاریس، تقریباً هیچ امتیاز آسانی وجود ندارد.
چرا اسمش «رولان گاروس» است؟
خیلیها تصور میکنند رولان گاروس نام یک تنیسور افسانهای بوده، اما واقعیت چیز دیگری است؛ رولان گاروس در حقیقت خلبان جنگندهٔ فرانسوی در جنگ جهانی اول بود؛ شخصیتی ملی در فرانسه که پس از مرگش به نمادی تاریخی تبدیل شد. مجموعه ورزشیای که مسابقات در آن برگزار میشود به افتخار او نامگذاری شد و کمکم نام رولان گاروس مترادف با تنیس آزاد فرانسه شد.
تاریخچهٔ رولان گاروس؛ از یک تورنمنت داخلی تا قلب تنیس جهان
شروع این مسابقات به سال ۱۸۹۱ برمیگردد؛ زمانی که مسابقات قهرمانی فرانسه فقط مخصوص اعضای باشگاههای فرانسوی بود. اما در سال ۱۹۲۵ این رقابتها حالت بینالمللی پیدا کرد و بازیکنان سراسر جهان اجازه حضور یافتند و این رقابت زیبا، در دسته گرنداسلمها قرار گرفت. سه سال بعد، مجموعهٔ معروف رولان گاروس ساخته شد تا فرانسه بتواند از قهرمانانش در جام دیویس میزبانی کند. از آن زمان تا امروز، این تورنمنت به یکی از مهمترین رویدادهای ورزشی دنیا تبدیل شده است. در طول بیش از یک قرن، رولان گاروس فقط میزبان مسابقه نبوده؛ اینجا صحنه خلق اسطورهها بوده است.
خاک پاریس؛ دشمن بزرگ ستارهها
شاید عجیب باشد اما بسیاری از بزرگترین بازیکنان تاریخ، سالها برای فتح رولان گاروس جنگیدند و شکست خوردند. برای مثال، پیت سمپراس، یکی از نامدارترین تنیسورهای تاریخ هرگز قهرمان این مسابقات نشد؛ این اتفاق برای بوریس بکر نیز محقق نشد و حتی راجر فدرر، یکی از بزرگترین و محبوبترین تنیسورهای تاریخ، فقط یک بار (۲۰۰۹) توانست جام را بالای سر ببرد؛ آن هم در دورهای که رافائل نادال حذف شده بود.
خاک رولان گاروس بیرحم است؛ اگر روی چمن، مسابقه به سرویس وابسته است، روی خاک باید برای هر امتیاز جنگید. بازیکنان مدام سر میخورند، میدوند، دفاع میکنند و وارد رالیهایی میشوند که گاهی بیشتر شبیه مسابقه بوکس است تا تنیس. برای همین است که بسیاری رولان گاروس را واقعیترین آزمون دنیای تنیس میدانند.
رافائل نادال؛ پادشاهی که خاک را به قلمرو خودش تبدیل کرد
صحبت درباره رولان گاروس بدون نام رافائل نادال تقریباً غیرممکن است. اسطوره اسپانیایی نهتنها این تورنمنت را فتح کرد، بلکه آن را به بخشی از هویت خودش تبدیل کرد. نادال با ۱۴ قهرمانی در رولان گاروس، یکی از عجیبترین رکوردهای تاریخ ورزش را ثبت کرده؛ رکوردی که حتی در فوتبال، بسکتبال یا فرمول یک هم مشابهش بهسختی پیدا میشود. او در پاریس فقط برنده نبود؛ نابودکننده بود.
نادال سالها بزرگترین ستارههای دنیا را روی خاک له کرد؛ از فدرر و جوکوویچ گرفته تا اندی ماری، استن واورینکا، داوید فرر، دومینیک تیم و بسیاری دیگر. تا مدتها جمله معروفی بین هواداران تنیس وجود داشت:
«در رولان گاروس همه شانس قهرمانی دارند؛ بهجز وقتی نادال حضور دارد!»
قداست نام رافا نادال در مسابقات رولان گاروس به حدی است که در ورزشگاه اصلی برگزاری رقابتها، نشانی از جای پای او حک شده است.
فدرر، جوکوویچ و جنگ برای بقا روی خاک
راجر فدرر با تمام عظمتش فقط یکبار رولان گاروس را برد. دلیلش ساده بود؛ او تقریباً هر سال به نادال میرسید. نواک جوکوویچ هم برای کاملکردن کلکسیون گرنداسلمهایش مجبور شد بارها با خاک پاریس بجنگد. با این حال، فتح رولان گاروس برای او ارزشی متفاوت داشت، چون جوکوویچ توانست در دوران اوج نادال هم قهرمان شود؛ کاری که بسیاری آن را یکی از بزرگترین دستاوردهای دوران حرفهای او میدانند.
اندی ماری هم هرگز نتوانست در پاریس قهرمان شود، اما رسیدن او به فینال ۲۰۱۶ نشان داد حتی بازیکنی که تخصص اصلیاش خاک نیست، میتواند در رولان گاروس به جنگ غولها برود.
ورزشگاه رولان گاروس؛ ترکیب سنت و مدرنیته
مجموعه رولان گاروس فقط یک ورزشگاه نیست؛ شهری کوچک برای تنیس است. مهمترین استادیوم این مجموعه، «فیلیپ شاتریه» است؛ ورزشگاهی که فینالهای تاریخی بیشماری را دیده و حالا با سقف متحرک مدرنش، چهرهای امروزی پیدا کرده است. ورزشگاه «سوزان لنگلن» هم یکی دیگر از معروفترین زمینهای این مجموعه محسوب میشود؛ زمینی که معمولاً میزبان مسابقات بزرگ و حساس است.
اما جذابیت واقعی رولان گاروس فقط در استادیوم مرکزی نیست. برخلاف بسیاری از تورنمنتهای مدرن که بیش از حد تجاری شدهاند، در پاریس هنوز حس کلاسیک تنیس حفظ شده است. تماشاگران که همیشه افراد معروفی هم بین آنها حضور دارند، نزدیک زمین مینشینند، صدای برخورد توپ واضح شنیده میشود و فضای مسابقات، حالوهوایی صمیمیتر از سایر گرنداسلمها دارد.
حتی در رولان گاروس، ما همچنان استفاده از داورهای خط را میبینیم؛ اتفاقی که دیگر در هیچ گرنداسلمی رخ نمیدهد و جای آنها را کمکداور ویدئویی خط گرفته است.
چرا بازیکنان رولان گاروس را سختترین گرنداسلم میدانند؟
دلیل فقط خاک نیست؛ مسابقات رولان گاروس معمولاً طولانیتر، فیزیکیتر و فرسایشیتر هستند. بازیکنان برای بردن هر گیم باید انرژی عظیمی صرف کنند. همین موضوع باعث میشود مسابقات پنجسته در پاریس گاهی به نبردهای چندساعته تبدیل شوند. از طرف دیگر، شرایط آبوهوایی پاریس هم غیرقابل پیشبینی است. گاهی آفتاب شدید، گاهی باد و گاهی باران، شرایط را کاملاً تغییر میدهد. برای همین است که میگویند در رولان گاروس فقط بازیکنان کامل موفق میشوند.
ستارههای نسل جدید؛ وارثان تاج خاک
حالا که دوران طلایی بیگفور پایان یافته، نگاهها به نسل جدید دوخته شده است. کارلوس آلکاراس با سبک انفجاری و انرژی بیپایانش، بسیاری را یاد نادال جوان میاندازد. کارلیتوس که در ۲۳ سالگی ۷ بار برنده گرنداسلمهای مختلف شده، ۲ قهرمانی در تنیس آزاد فرانسه در کارنامه دارد. البته آلکاراس این دوره از رقابتها را به دلیل مصدومیت مچ دست، از خانه تماشا میکند.
از آلکاراس بگوییم و از سینر نه؟ نمیشود! مرد شماره یک جهان که فرم فوقالعادهای در ماههای اخیر داشته و بهتازگی برنده مسترز رم شده، در کلکسیون افتخاراتش فقط یک جام قهرمانی رولان گاروس و یک مدال طلای المپیک کم دارد و در روزهای آتی میکوشد با قهرمانی در ورژن ۲۰۲۶ تنیس آزاد فرانسه، مجموعهٔ «کریراسلم» خود را تکمیل کند و جام قهرمانی هر ۴ گرنداسلم را در کابینت افتخارات خود داشته باشد.
فینال سال گذشتهٔ رولان گاروس تبدیل به یکی از بهترین فینالهای تاریخ تنیس شد و همپای فینالهای معروف دوران بیگفور قرار گرفت. دیداری تاریخی که ۵ ساعت و ۵۳ دقیقه بهطول انجامید و کارلوس آلکاراس با بازگشتی فوقالعاده توانست بازی ۰-۲ باخته را با نتیجه ۳-۲ آن هم مقابل رقیب سنتیاش یانیک سینر پیروز شود.
اما حقیقت اصلی این است که سایهٔ نادال هنوز روی رولان گاروس سنگینی میکند. حتی حالا که او به پایان دوران حرفهایاش رسیده، هنوز بسیاری از هواداران وقتی وارد مجموعه رولان گاروس میشوند، اول از همه به یاد مردی میافتند که سالها روی این خاک حکومت کرد.
نقلقولهای معروف بازیکنان فوتبال درباره رولان گاروس
کیلیان امباپه، مهاجم رئال مادرید چندبار بیان داشته که شیفتهی فضای رولان گاروس است و از کودکی مسابقات را دنبال میکند. او حتی پس از یکی از قهرمانیهای نادال در صفحهٔ شخصیاش نوشت:
«رولان گاروس بدون نادال قابل تصور نیست!»
زلاتان ابراهیموویچ، یکی از بهترین مهاجمهای هزارهٔ سوم میلادی، درباره رولان گاروس گفته است:
«رولان گاروس جاییست که در آن فقط استعداد کافی نیست؛ باید شخصیت قهرمانی را داشته باشی!»
پائولو مالدینی نیز بهعنوان یکی از بهترین مدافعین تاریخ فوتبال، نقلقولی قدیمی درباره رولان گاروس دارد:
«تماشای این مسابقه به من یاد میدهد که صبر یعنی چه!»
رولان گاروس فقط تنیس نیست
شاید مهمترین ویژگی رولان گاروس همین باشد؛ این تورنمنت فقط درباره برد و باخت نیست. رولان گاروس درباره مقاومت است، درباره دوام آوردن؛ درباره بازیکنی که ۳ تا ۶ ساعت زیر آفتاب میجنگد، زمین میخورد، بلند میشود و دوباره ادامه میدهد. روی خاک پاریس، ضعف خیلی زود نمایان میشود. برای همین قهرمانشدن در این مسابقات، ارزشی متفاوت دارد. البته از ارزش مالی قهرمانی در رقابت هم نباید گذشت؛ جایی که برنده جایزهای معادل ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار یورو دریافت میکند.
امروز دوباره فصل جدیدی از این داستان با ۱۲۸ بازیکن آغاز میشود؛ داستانی که شاید قهرمان تازهای داشته باشد و شاید هم اسطورهای قدیمی مثل نواک جوکوویچ ۳۹ ساله یکبار دیگر بدرخشد و به بیستوپنجمین عنوان گرنداسلم خود دست یابد. شاید هم تنیس، مثل همیشه، باز هم چیزی فراتر از ورزش به ما نشان دهد. چون رولان گاروس فقط یک تورنمنت نیست؛ اینجا جایی است که خاک، قهرمان و اسطوره میسازد.