پایگاه خبری فوتبالی- در روزهایی که فضای سیاسی جهان تحت تأثیر تنشهای میان ایران، آمریکا و اسرائیل قرار دارد، انتشار یک خبر جنجالی درباره احتمال تغییر در ترکیب تیمهای حاضر در جام جهانی، توجه بسیاری را به خود جلب کرد.
به گزارش فوتبالی، خبر پیشنهاد جایگزینی ایتالیا به جای ایران از سوی نزدیکان ترامپ توجه ها را به خودش جلب کرده است اما سؤال مهم این است که آیا چنین سناریویی اساساً قابلیت اجرایی دارد یا بیشتر یک فضاسازی رسانهای است؟
از منظر حقوقی و ساختار حاکم بر فوتبال جهان، پاسخ تا حد زیادی روشن است. جام جهانی تحت نظارت فیفا برگزار میشود و فرآیند صعود تیمها به این رقابتها، بر اساس مسابقات انتخابی در قارههای مختلف تعیین میشود. تیم ملی فوتبال ایران، در صورت کسب سهمیه از مسیر قانونی، به عنوان نماینده آسیا حق حضور در این رقابتها را دارد و حذف آن، تنها در شرایطی خاص و با دلایل مشخص انضباطی یا نقض قوانین فیفا ممکن است.
فیفا در اساسنامه خود تأکید ویژهای بر استقلال فوتبال از سیاست دارد. هرگونه دخالت مستقیم دولتها در تصمیمات فوتبالی، میتواند حتی منجر به تعلیق فدراسیونها شود. حال در چنین شرایطی، پیشنهاد یک مقام سیاسی برای تغییر یک تیم صعود کرده با تیمی دیگر، آن هم بدون طی مسیر ورزشی، عملاً با اصول بنیادین فیفا در تضاد است.
از سوی دیگر، سابقه تاریخی هم نشان میدهد که حتی در شرایط بحرانیتر از وضعیت فعلی، فیفا به ندرت دست به چنین تصمیمات رادیکالی زده است. در مواردی که کشورها به دلایل جنگ یا تحریم از حضور در مسابقات انصراف دادهاند، جایگزینی تیمها معمولاً از میان تیمهای همان قاره و بر اساس رتبهبندی یا نتایج انتخابی انجام شده، نه بر مبنای پیشنهادهای سیاسی یا تمایلات فردی.
در مورد ایتالیا هم، هرچند این تیم یکی از پرافتخارترین تیمهای تاریخ فوتبال جهان است، اما حالا که نتوانسته از مسیر رقابتهای انتخابی به جام جهانی صعود کند، هیچ سازوکار رسمی برای ورود آن از “در پشتی” وجود ندارد. موفقیت در گذشته، جایگزین نتایج حال حاضر نمیشود.
بنابراین، به نظر میرسد چنین اظهاراتی بیشتر جنبه رسانهای و حتی شخصی داشته باشد تا اینکه در مسیر تصمیمگیریهای رسمی فیفا قرار بگیرد. در نهایت، آنچه تعیینکننده حضور تیمها در جام جهانی است، عملکرد در زمین مسابقه و رعایت قوانین بینالمللی فوتبال است، نه تحرکات سیاسی خارج از مستطیل سبز. خود ایتالیایی ها از وزیر ورزش گرفته تا بازیکنان اسبق و مقامات فدراسیون فوتبال ایتالیا، تمایلی به گرفتن سهمیه ایران ندارند و این را یک حاضرخوری محض می دانند. حتی یکی از مقامات ورزش ایتالیا این اتفاق را شرم آور دانسته بود. حتی در برخی رسانه های این کشور مطلبی آمده که اگر ایران به خاطر جنگ از جام جهانی انصراف دهد و گروه ایران سه تیمه شود، بهتر از این است که ایتالیا یا هر تیم دیگری جایگزین ایران شود و کل جام جهانی زیر علامت سوال بزرگی قرار خواهد گرفت.
گزارش از سالار علیخواه/ پایگاه خبری فوتبالی